ABD’nin, Avrupa’daki nükleer caydırıcılık kapasitesini genişletmek amacıyla NATO müttefikleriyle yeni görüşmeler yürüttüğü ve nükleer konuşlanmasını artırmayı hedeflediği İngiliz Financial Times gazetesinin haberleriyle ortaya çıktı. Washington yönetimi, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip savaş uçaklarına ev sahipliği yapan müttefik ülke sayısını artırmayı değerlendiriyor. Bu kapsamda, Washington yönetimi hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen savaş uçaklarının konuşlandırılabileceği yeni üsler üzerinde çalışmalar yürütüyor.
Financial Times’taki değerlendirmeler, NATO’nun doğu kanadında yer alan Polonya ile Baltık ülkelerinin de olası konuşlanma planları kapsamında değerlendirilen ülkeler arasında bulunduğunu belirtti. Ancak kaynaklar, söz konusu ülkelerle yakın zamanda kesin bir anlaşmaya varılmasını beklemiyor.
Olası bir genişleme planının önemli bir detayı, mevcut komuta zincirinde herhangi bir değişiklik öngörmemesidir. Avrupa’daki belirli üslerde depolanmaya devam edecek olan nükleer başlıkların tüm kontrol ve kullanım yetkisi ABD’nin elinde kalacak. Washington, nükleer silahlar üzerindeki tasarruf ve operasyonel kontrolünü herhangi bir müttefik ülkeye devretmeyi planlamıyor.
Uzmanlar, NATO’nun mevcut nükleer paylaşım programı kapsamında Belçika, Almanya, İtalya ve Hollanda’daki üslerde yaklaşık 100 adet ABD yapımı B61 tipi nükleer bombası bulunduğunu değerlendiriyor. Bu bombalar, NATO’nun nükleer caydırıcılık stratejisinin temel unsurları arasında yer alıyor; olası genişleme planları mevcut yapının üzerine inşa edilecek.
Öte yandan, ABD’nin son dönemde aldığı bazı askeri kararlar NATO içinde tartışmalara neden oldu. Washington yönetimi daha önce Almanya’da konuşlu yaklaşık 38 bin Amerikan askerinden 5 binini geri çekme planını açıklamış, ayrıca Polonya’ya gönderilmesi planlanan 4 bin Amerikan askerine ilişkin projeyi iptal etmişti. Bu kararların ittifak üyelerine danışılmadan alındığı yönündeki eleştiriler, NATO içinde güven krizi endişelerini artırdı.
İngiliz basınında yer alan iddialar, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun gelecekteki caydırıcılık stratejileri konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi. ABD yönetimi tarafından söz konusu planlara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
