Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Elektrifikasyon” raporu, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının artırılmasıyla enerji ithalat faturalarında önemli düşüşler yaşanabileceğini ortaya koydu. Türkiye ve Avustralya’nın talebiyle COP31 Başkanlığı ile IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlanan rapor, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefinin potansiyelini analiz ediyor.
Rapora göre, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payı şu anda yaklaşık yüzde 23 seviyesinde bulunuyor. Mevcut teknolojilerle bu oranın 2025’e kadar maliyet etkin bir şekilde yüzde 33’e çıkarılması mümkün görülüyor.
Elektrifikasyondaki en büyük potansiyel ulaşım sektöründe öne çıkıyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarındaki büyük düşüşler sayesinde, kara yolu ulaşım talebinin yaklaşık yarısının elektrikle karşılanması rekabetçi maliyetlerle mümkün hale geliyor. Binalarda alan ısıtma talebinin yarısı, sanayide ise düşük ve orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin yüzde 40’ı elektriklendirilebilir.
Elektrikli araçlar, günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini şimdiden engelliyor. Mevcut politikalarla bu rakamın 2035’te günlük 10 milyon varile ulaşması beklenirken, Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda bu miktar günlük 18 milyon varile çıkabilir.
Bu senaryo altında, enerji ithalatçısı ülkelerin enerji ithalat faturaları 2025’e kıyasla yıllık yaklaşık 400 milyar dolar azalabilir. Enerji fiyatlarının daha yüksek olduğu 2026 varsayımıyla yıllık tasarrufun 500 milyar doları aşması öngörülüyor.
Küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaat seviyesine ulaşması bekleniyor. Bu durum, son 10 yıldaki artış hızının iki katına denk geliyor. IEA, artan talebin karşılanması için elektrik üretimi, şebekeler ve depolama yatırımlarının hızlanması gerektiğini vurguluyor.
Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda şebekelerin 2035’e kadar son 10 yıla göre yüzde 40 daha hızlı genişletilmesi ve modernize edilmesi gerekiyor. Nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar üç katına çıkarak 1 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor. Bu gelişmeler sayesinde ortalama hane enerji faturalarında yaklaşık yüzde 15’lik bir azalma yaşanabilir.
Rapor, mevcut politikaların devamı halinde 2035’te küresel elektrifikasyon oranının yüzde 30’da kalacağını belirtiyor. Yüzde 35 hedefine ulaşmak için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ilgili politikaların güçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
